Bij een scheiding rekent niemand het pensioen mee. Niet aan de keukentafel. Niet bij de mediator in het eerste gesprek. Soms zelfs niet bij de notaris. Het huis wordt op de vierkante centimeter verdeeld, de spaarrekeningen worden tot op de cent gesplitst, en het pensioen — doorgaans het op een na grootste vermogensbestanddeel — ligt onaangeroerd op tafel.
Niet omdat het niet mag worden verdeeld. Het mag wel. Sterker nog: het moet wettelijk, sinds 1995. De Wet Verevening Pensioenrechten regelt dat de helft van het ouderdomspensioen opgebouwd tíjdens het huwelijk toekomt aan de ex-partner. Niet automatisch — daar zit de kern — maar als één van beide partijen het aanvraagt.
Wat aanvragen betekent.
Er is een formulier. Twee A4'tjes, in te dienen bij het pensioenfonds van de ex, binnen twee jaar na inschrijving van de scheiding bij de Burgerlijke Stand. Naam, geboortedatum, datum huwelijk, datum scheiding, handtekeningen van beiden. Het pensioenfonds doet de rest.
Wie het formulier binnen die twee jaar opstuurt, krijgt levenslang de helft rechtstreeks van het pensioenfonds uitbetaald. Vanaf de pensioenleeftijd van de ex, op de eigen rekening.
Wie het formulier niet opstuurt — en dat is vaker dan je denkt — moet vanaf de AOW-leeftijd elke maand bij de ex aankloppen. Geen pensioenfonds, geen automatische incasso, geen wettelijke afdracht. Een persoonlijk verzoek aan iemand met wie je al twintig jaar geen contact meer hebt.
Het bedrag, gerekend.
Stel: twaalf jaar getrouwd, een ex die gedurende die twaalf jaar volledig werkte met een eindloonregeling. Pensioen-bij-ingang € 22.000 per jaar. Naar rato is daarvan ongeveer € 8.800 opgebouwd tíjdens het huwelijk (twaalf jaar van pakweg dertig opbouwjaren).
De helft daarvan, € 4.400 per jaar, komt de minst-verdienende ex toe. Dat is € 367 per maand. Levenslang. Vanaf de 67ste tot het overlijden.
Bij een levensverwachting van 87 jaar gaat het over twintig jaar uitkering. Twintig jaar maal € 4.400 is € 88.000 over een mensenleven. Voor één formulier dat ergens in een doos lag.
Waarom het vergeten wordt.
Drie redenen.
Een. De minst-verdienende ex denkt dat het pensioen van de hoogverdiener "niet van mij is". Het tegendeel is waar: het pensioen opgebouwd tíjdens het huwelijk is grotendeels mogelijk gemaakt door de zorgtaken thuis, de parttime baan, de loopbaanonderbreking. De wet erkent dat al sinds 1995. De ex-partner zelf vaak nog niet.
Twee. Bij scheidingen rond de veertig is het pensioen nog ver weg. Als je vandaag 42 bent, voelt € 367 per maand vanaf je 67ste abstract. Drie hypotheekoffertes en een advocaat-mail voelen concreter. Het pensioen wordt vooruit geschoven, en dan komt die twee-jaar-termijn voorbij.
Drie. Advocaten en mediators zijn niet altijd alert. De gemiddelde mediator-praktijk heeft het convenant met de financiële huishouding op orde — vermogen, alimentatie, ouderschapsplan — maar checkt het pensioenformulier niet altijd actief af.
Wat moet.
Drie dingen, in volgorde.
Eén. Direct na de uitspraak van de scheiding: log in op mijnpensioenoverzicht.nl met DigiD, ook namens je ex (de website laat zien wat élke partner aan pensioen heeft opgebouwd, mits je inzage hebt). Reken uit wat de verevening waard is.
Twee. Vul het formulier "Mededeling verdeling van ouderdomspensioen bij scheiding" in. Te downloaden bij elk pensioenfonds, of via SVB. Stuur het binnen twee jaar na inschrijving van de scheiding naar het pensioenfonds van de ex. Bij meerdere fondsen: stuur het naar elk fonds apart.
Drie. Leg in het convenant vast wat jullie hebben afgesproken. Verevening, conversie, of afzien. Als jullie afzien van verevening, leg dat expliciet vast — anders blijft de wettelijke regeling van toepassing, en kan een van beiden er later toch op terugkomen.
De les in één zin.
Het huis komt terug in een nieuwe relatie, een nieuwe stad, of als kapitaal op de bank. Het pensioen niet. Wat daar verloren gaat door een vergeten formulier, komt nooit meer terug.
Reken je situatie door op de rekentool "Het pensioen". Eerlijk, gratis, met de regels van 2026.